(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

॥ श्रीः ॥
4.17. अध्यायः 017
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
द्रौपद्या स्वात्मानं कामयमानस्य कीचकस्य परुषभाषणैः प्रत्याख्यानम् ॥ 1 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

वैशम्पायन उवाच। 4-17-0x(3054)(28847)
एवमुक्ताऽनवद्याङ्गी कीचकेन दुरात्मना ।
द्रौपदी तमुवाचेदं सैरन्ध्रीवेषधारिणी ॥ 1 ॥ 4-17-1(28848)
अप्रार्थनीयामिहं मां सूतपुत्राभिमन्यसे।
निहीनवर्णां सैरेन्ध्रीं बीभत्सां केशकारिणीम् ॥ 2 ॥ 4-17-2(28849)
परदाराऽस्मि भद्रं ते न युक्तं तव सांप्रतम्।
दयिताः प्राणिनां दारा धर्मं समनुचिन्तय ॥ 3 ॥ 4-17-3(28850)
परदारे न ते बुद्धिर्जातु कार्या कथंचन ।
विवर्जनं ह्यकार्याणामेतत्सुपुरुषव्रतम् ॥ 4 ॥ 4-17-4(28851)
मिथ्याभिगृध्नो हि नरः पापात्मा मोहमास्थितः ।
अयशः प्राप्नुयाद्धोरं महद्वा प्राप्नुयाद्भयम् ॥ 5 ॥ 4-17-5(28852)
वैशम्पायन उवाच। 4-17-6x(3055)
एवमुक्तस्तु सैरन्ध्र्या कीचकः काममोहितः।
जानन्नपि सुदुर्बुद्धिः परदाराभिमर्शने ॥ 6 ॥ 4-17-6(28853)
दोषान्बहून्प्राणहरान्सर्वलोकविगर्हितान् ।
प्रोवाचेदं सुदुर्बुद्धिर्द्रौपदीमजितेन्द्रियः ॥ 7 ॥ 4-17-7(28854)
नार्हस्येवं वरारोहे प्रत्याख्यातुं वरानने ।
मां मन्मथसमाविष्टं त्वत्कृते चारुहासिनि ॥ 8 ॥ 4-17-8(28855)
प्रत्याख्याय च मां भीरु वशगं प्रियवादिनम् ।
नूनं त्वमसितापाङ्गि पश्चात्तापं करिष्यसि ॥ 9 ॥ 4-17-9(28856)
अहं हि सुभ्रु राज्यस्य कृत्स्नस्यास्य सुमध्यमे ।
प्रभुर्वासयिता चैव वीर्ये चाप्रतिमः क्षितौ ॥ 10 ॥ 4-17-10(28857)
पृथिव्यां मत्समो नास्ति कश्चिदन्यः पुमानिह ।
रूपयौवनसौभाग्यैर्भोगैश्चानुत्तमैः शुभैः ॥ 11 ॥ 4-17-11(28858)
सर्वकामसमृद्धेषु भोगेष्वनुपमेष्विह।
भोक्तव्येषु च कल्याणि कस्माद्दास्ये रता ह्यसि ॥ 12 ॥ 4-17-12(28859)
मया दत्तमिदं राज्यं स्वामिन्यसि शुभानने।
भजस्व मां वरारोहे भुङ्क्ष्वं भोगाननुत्तमान् ॥ 13 ॥ 4-17-13(28860)
एवमुक्ता तु सा साध्वी कीचकेनाशुभं वचः।
कीचकं प्रत्युवाचेदं गर्हयन्त्यस्य तद्वचः ॥ 14 ॥ 4-17-14(28861)
सैरन्ध्र्युवाच। 4-17-15x(3056)
मा सूतपुत्र मुह्यस्व माऽद्य त्यक्ष्यस्व जीवितम्।
जानीहि पञ्चभिर्घोरैर्नित्यं मामभिरक्षिताम् ॥ 15 ॥ 4-17-15(28862)
न चाप्यहं त्वया लभ्या गन्धर्वाः पतयो मम।
ते त्वां निहन्युः कुपिताः साध्वलं मा व्यनीनशः ॥ 16 ॥ 4-17-16(28863)
अशक्यरूपं पुरुषैरध्वानं गन्तुमिच्छसि ॥ 17 ॥ 4-17-17(28864)
यथा निश्चेतनो बालः कूलस्थः कूलमुत्तरम्।
तर्तुमिच्छति मन्दात्मा तथा त्वं कर्तुमिच्छसि ॥ 18 ॥ 4-17-18(28865)
अन्तर्महीं वा यदि वोर्ध्वमुत्पतेः समुद्रपारं यदि वा प्रधावसि।
तथापि तेषां न विमोक्षमर्हसि प्रमाथिनो देवसुता हि खेचराः ॥ 19 ॥ 4-17-19(28866)
त्वं कालरात्रीमिव कश्चिदातुरः किं मां दृढं पार्थयसेऽद्य कीचक।
किं मातुरङ्के शयितो यथा शिशुश्चन्द्रं जिघृक्षुरिव मन्यसे हि माम् ॥ 20 ॥ 4-17-20(28867)
तेषां प्रियां प्रार्थयतो न ते भुवि गत्वा दिवं वा शरणं भविष्यति।
न वर्तते कीचक ते दृशा शुभं या तेन संजीवनमर्थयेत सा ॥ 21 ॥ ॥ 4-17-21(28868)

इति श्रीमन्महाभारते विराटपर्वणि कीचकवधपर्वणि सप्तदशोऽध्यायः ॥ 17 ॥

Mahabharata - Virata Parva - Chapter Footnotes
4-17-16 भूतिः ईश्वरी ऐश्वर्याभिमानिनी देवता ॥ 16 ॥ 4-17-17 अनङ्गाङ्गविहारिणी रतिरित्यर्थः ॥ 17 ॥ 4-17-18 ईक्षणपक्ष्माणां नेत्रपक्ष्मणां स्मितं ईषदुन्मीलं तदेव ज्योत्स्नोपम मनस आह्लादकरम् ॥ 18 ॥ 4-17-20 सुजातौ उन्नतौ। निरन्तरौ पृथत्वात्सांश्लिष्टौ ॥ 20 ॥ 4-17-21 कुड्भलेति मुकुलीभूतपद्माकारौ ॥ 21 ॥ 4-17-24 अग्निमदनो मदनाग्निः ॥ 24 ॥ 4-17-28 कामं स्मरम्। प्रकाममतिशयितम् ॥ 28 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.